ದೇಶಾದ್ಯಂತ 10, 20, 50 ರೂ. ನಕಲಿ ನೋಟುಗಳ ಹಾವಳಿ? ಸಣ್ಣ ಮುಖಬೆಲೆಯ ನೋಟು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಮುನ್ನ ಒಮ್ಮೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ!

ಸಣ್ಣ ಮುಖಬೆಲೆಯ ನೋಟುಗಳಲ್ಲೇ ಖೋಟಾ ಚಲಾವಣೆ ಹೆಚ್ಚಳ; ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆ

ದೇಶದಲ್ಲಿ 10, 20 ಮತ್ತು 50 ರೂಪಾಯಿ ಮುಖಬೆಲೆಯ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವಾಗ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸುವಂತೆ ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸೂಚಿಸಿವೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಮುಖಬೆಲೆಯ ನಕಲಿ ನೋಟುಗಳ (Fake Notes) ಚಲಾವಣೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು, ಸಂಘಟಿತ ಅಪರಾಧ ಜಾಲಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿವೆ.

ಲಭ್ಯವಾದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ದಾವುದ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ನೇತೃತ್ವದ ಸಂಘಟಿತ ಅಪರಾಧ ಜಾಲ ಹಾಗೂ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ (Pakistan) ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಸ್ಥೆ ಐಎಸ್‌ಐ (ISI) ಬೆಂಬಲಿತ ನಕಲಿ ನೋಟು ಜಾಲಗಳು ಈಗ ದೊಡ್ಡ ಮುಖಬೆಲೆಯ ನೋಟುಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಮುಖಬೆಲೆಯ ನೋಟುಗಳತ್ತ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

500 ರೂ. ನೋಟುಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಮುಖಬೆಲೆಯ ನೋಟುಗಳತ್ತ ತಂತ್ರ ಬದಲಾವಣೆ

ಈ ಹಿಂದೆ 200 ಹಾಗೂ 500 ರೂಪಾಯಿ ಮುಖಬೆಲೆಯ ನಕಲಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಹರಿಬಿಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ 500 ರೂಪಾಯಿ ನಕಲಿ ನೋಟುಗಳ ಹರಿವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದು ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ. ಅದರ ಬದಲಿಗೆ 10, 20 ಮತ್ತು 50 ರೂಪಾಯಿ ಮುಖಬೆಲೆಯ ನಕಲಿ ನೋಟುಗಳು ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಚಲಾವಣೆಗೆ ಬರುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿವೆ.

ಸಣ್ಣ ನೋಟುಗಳನ್ನೇ ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದೇಕೆ?

ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಾರ, ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 200 ಅಥವಾ 500 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವಾಗ ಅದರ ಭದ್ರತಾ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ 10, 20 ಮತ್ತು 50 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವಾಗ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಗಮನ ಹರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಈ ಮಾನಸಿಕತೆಯನ್ನೇ ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ನಕಲಿ ನೋಟು ಜಾಲಗಳು ದಿನನಿತ್ಯದ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ವ್ಯಾಪಾರ ಹಾಗೂ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೂಲಕ ಖೋಟಾ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಚಲಾವಣೆಗೆ ತರುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

2027ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ವರೆಗೆ ಹೈ-ಅಲರ್ಟ್

ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, 2028ರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪಾಲಿಮರ್ (ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್) ನೋಟುಗಳು ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ಮೊದಲು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಮುಖಬೆಲೆಯ ಕಾಗದದ ನಕಲಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಹರಿಬಿಡುವ ಯೋಜನೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ 2027ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹಂತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ದೇಶದ ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನಿಗಾವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಿಗಿಗೊಳಿಸಿವೆ. ಹೊಸ ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ 50 ಮತ್ತು 100 ರೂಪಾಯಿ ಮುಖಬೆಲೆಯ ನೋಟುಗಳ ಮೇಲೂ ನಕಲಿ ಜಾಲಗಳು ಗಮನ ಹರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಶಂಕೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

2028ರಲ್ಲಿ ಬರಲಿವೆ ಪಾಲಿಮರ್ (ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್) ನೋಟುಗಳು

ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) 2028ರ ವೇಳೆಗೆ 10 ಹಾಗೂ 20 ರೂಪಾಯಿ ಮುಖಬೆಲೆಯ ಪಾಲಿಮರ್ (Plastic) ನೋಟುಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿದೆ.

ಈ ಹೊಸ ನೋಟುಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕ ವಿಂಡೋ, ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಮೆಟಾಲಿಕ್ ಭದ್ರತಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಮೈಕ್ರೋ-ಆಪ್ಟಿಕ್ ಹೊಲೋಗ್ರಾಮ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸುಧಾರಿತ ಭದ್ರತಾ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ಇರಲಿದ್ದು, ಇವುಗಳನ್ನು ನಕಲಿ ಮಾಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಲಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳ ಬಳಕೆ ಅವಧಿಯೂ ಹೆಚ್ಚಿರಲಿದೆ.

ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ಸಣ್ಣ ಮುಖಬೆಲೆಯ ನೋಟುಗಳೆಂದರೂ ಅವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸದೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಮೊದಲು ಒಮ್ಮೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ. ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ನೋಟುಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವಂತೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

---

ಮತ್ತಷ್ಟು ಓದಿ :

ನೀಟ್-ಯುಜಿ 2026 ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ಸೋರಿಕೆ ಪ್ರಕರಣ; ತನಿಖೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಚಾರ್ಜ್‌ಶೀಟ್ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸಿಬಿಐ